Tag Archives: Nanay

Podcast Episode: Oras ng Gising sa Umaga

28 Oct
Woman stir-frying over a wood fire as family members prepare vegetables nearby

A joyful family prepares a sizzling meal together inside a warmly lit bamboo kitchen.

Pip: There’s a specific kind of wakefulness that arrives at 1:28 in the morning and refuses to let go — and masmeron writes about exactly that.

Mara: This episode follows one dream, one waking, and the quiet arithmetic of dates that turns out to mean everything. Let’s start with the dream itself.

Oras ng Gising sa Umaga

Pip: The setup here is deceptively simple: a dream about an ordinary morning with a mother, and then the moment of waking that reframes the whole thing.

Mara: The post sets the scene in the kitchen, and the detail is precise: “Nakita ko na may nakasalang sa lutuan na ang panggatong ay kahoy na nagbabaga na uling nito. Kitang kita ko na umuusok yung maliit na kaserola na kung saan lumalabas ng usok nito sa butas ng takip nito dahil wala ng hawakan yung takip nito.”

Pip: What that gives you is a fully inhabited world — the missing handle on the lid, the smoke finding its own way out. This isn’t a vague dream-memory. It’s a kitchen that was real once.

Mara: And the dreamer is moving through it purposefully — opening the lid carefully with a fork’s tine because it’s hot, checking the broth, thinking about coffee for himself and for his mother in the next room.

Pip: Then the dream cuts. Waking at 2:10 in the morning, and that’s where the arithmetic starts — which is either a coincidence or the mind doing what it does with grief.

Mara: The post makes the connection plainly: 1:28 maps to January 28, the date of his mother’s death. 2:10 maps to February 10, his father’s birthday. Two timestamps, two people, one sleepless stretch before dawn.

Pip: The detail about being woken early as a child — before sunrise, by his mother — lands differently once you have those dates. The dream wasn’t just memory. It was also a kind of punctuality.

Mara: And the post ends there, with eyes that won’t close again. No resolution offered, just the fact of the wakefulness and what filled it.


Pip: Grief has its own clock, apparently, and it’s not especially interested in letting you sleep.

Mara: The dates hold the weight here. That’s what stays.

Oras ng Gising sa Umaga

28 Oct

Comic text: MADALING-ARAW SA BARRIO. “Pa’no ba ’to... (sigh)” “Gising na, anak. May kape na.” MADALING-ARAW SA BARRIO.

A mother comforts her sleepy son with coffee as morning begins in their barrio home.

Nang magising ako ng 1:28 ng madaling araw at nakatulog muli ay nanaginip ako. Sa aking panaginip ay kasama ko raw sa bahay ang Nanay ko. Habang siya ay gumagawa ng banig sa sala ay narinig ko ang boses niya at nagsabing “Alas 6 na ng umaga.” Napabalikwas ako ng bangon nang makita sa munting orasan sa sala na totoo nga na alas 6 na ng umaga. Nagtungo agad ako sa kusina namin para mag-almusal. Nakita ko na may nakasalang sa lutuan na ang panggatong ay kahoy na nagbabaga na uling nito. Kitang kita ko na umuusok yung maliit na kaserola na kung saan lumalabas ng usok nito sa butas ng takip nito dahil wala ng hawakan yung takip nito. Kumuha ako ng tinidor na usli ang isang daliri nito sa isang lalagyanan malapit sa lababo.
Dahan dahan kong binuksan ang takip ng kaserola gamit ang daliri ng tinidor dahil mainit ito. Nakita ko na may sabaw yung niluluto na may kamatis na ang amoy at itsura nito ay parang sabaw ng isda pero hindi ko makita ang laman nito dahil sa lapot ng sabaw. Ibinalik at isinara ko na ang takip nito. Pagkatapos, naisip ko na gusto ko na magtimpla ng kape. Inisip ko na magtimpla ako ng kape at timplahan ko na rin ng kape si Nanay na nasa sala.

Naputol ang panaginip ko ng magising na ako ng 2:10 ng umaga. Naalala ko tuloy yung nakagawian noong bata pa ako na ginigising ako ng maaga ng Nanay ko bago sumikat ang araw. Napag-isip isip ko na ang 1:28 ng umaga ay maiuugnay ko sa January 28 na kamatayan ni Nanay at ang 2:10 ay maiuugnay ko rin sa February 10 na kapanganakan ni Tatay. Nabantayan ko na ang buong madaling araw at hindi na ako makatulog kahit na pinipilit kong ipikit ang aking mga mata dahil sa panaginip ko.

White Trash Bags

14 Oct

Overflowing dumpster labeled Waste Management on a neighborhood street

An overflowing city dumpster sits along a lively neighborhood street lined with local shops.

Dahil napagod ang aking mga mata sa paggawa ng mga assignments ko ay natulog ako ng maaga kagabi mga bandang alas 7:30.  Sa himbing ng aking pagtulog ay nanaginip ako na kasama ko si Nanay. Isang umaga habang naglalakad kami ay may nakita akong isang malaking kariton na punong puno ng mga puting plastic na pakiwari ko ay mga trash bags ito. Nakahimpil ito sa gilid ng kalsada na walang dumadaang mga sasakyan at wala ring taong dumadaan dito. Napatigil ako sa tapat nito at ako ay umakyat sa tuktok ng kariton. Si nanay ay naiwan sa ibaba. Nakita ko na maraming mga puting plastics. Kinakalkal ko daw ito pero wala along makitang totoong basura sa loob ng plastic dahil wala itong mga lamang. Patuloy akong nagkakalkal hanggang makaabot ako sa bandang dulo ng kariton na ang kabuuan ng buong kariton ay natatakpan ng mga lukot pero malilinis na puting plastics. Nang pinawi ko ang mga puting plastics sa ibabaw ay nakakita ako ng mga bagong mga bagay tulad ng dalawang (2) wallet na sarado pa at iba pang mga gamit sa bahay. Tuwang tuwa daw kami umuwi ni Nanay sa bahay dahil marami kaming bitbit na puting plastics na may laman na napulot namin sa kariton na walang nagmamay-ari. Pagdating ko sa bahay ay unti-unti ko inilabas isa-isa ang mga laman ng puting plastic bags. Napag-alaman ko na may tatlong (3) maliliit na walis na pawang yari sa tambo at ibat-iba ang sukat nito. Ibinuka ko pa nga yung maliliit na walis dahil mga nakatiklop ito ng para bang mga payong na nakasarado. Natuwa daw daw Ako sa tatlong (3) walis tambo dahil sobrang liit nila at ibat-ibang sukat pa. Nilagay ko day ito sa isang sisidlan kasama pa ang ibang mga gamit na natagpuan ko sa malaki at mahabang kariton na punong-puno ng malilinis at lukot na puting plastic na basurahan sa ibabaw nito.

Kalaunan ay nagising na ako ng alas 3:11 ng madaling araw na nakita ko sa kisame na kung saan bumungad ang ilaw ng orasan na nasa tabi ng kama ko.

Baston, Pamaypay at Punda

14 Jan
Wooden walking cane, black decorative folding fan, and folded embroidered cloth on wooden table

An antique wooden cane rests on a rustic table alongside a decorative hand fan and embroidered cloth.

Dahil napagod ang aking isipan sa maghapong paggawa ng mga gawain pampaaralan ay hirap ako makatulog ng Linggo ng gabi nang ika-10 ng Enero, 2026. Mga pasado alas 10 ng gabi na seguro ako nakatulog kalaunan. Habang mahimbing akong nakatulog sa kalamigan ng kuarto ko ay nanaginip ako at ganito ang mga pangyayari na isasalaysay ko sa inyo.

Ang Pagdating ni Nanay sa Bahay

Sa probinsiya namin ay may okasyon na nagaganap sa bahay. Pagtitipon ng buong pamilya at mga kamag-anak. Nagulat ako nang buksan ko ang pinto ng bahay namin ay bumungad sa aking harapan si Nanay. Parang pagod siya na dumating galing sa paglalakad sa gitna sikat ng araw. Naka kulay lila siyang duster na suot. Puti at maiksi ang buhok niya. Ang sabi ko, “Sino kasama ninyo dumating?” “Mag-isa lamang ba kayo?” Hindi siya nakasagot. Mag-isa nga dahil wala akong nakitang kasama niya. Pumasok siya sa bahay pero kalaunan ay lumabas siya ng bahay at umupo siya sa kabilang gilid ng daan na yari sa semento. Walang bangko o upuan doon pero umupo pa rin na para bang namamahinga o may hinihintay. Wala siyang katabi o kausap sa may daanan.

Ang Pag-uwi ni Nanay at Indo Pancing

Nang kalaunan ay nagpasyang umuwi si Nanay. Mabilis ang kanyang paglalakad. Sinusundan ko daw siya para alalayan. Hinawakan ko ang braso niya na payat, malambot, kulubot na parang naglalaylayan na ang mga balat. Pero maliksi at malakas pa rin ang pangangatawan niya kahit na siya ay payat. Ayaw niyang pahawak sa braso kaya binitiwan ko na lang ang braso niya. Nang paliko kami ng daan ay napansin si Nanay na itinapon na baston na yarin sa bakal, itim ang hawakan at itim din ang paanan ng baston. Hindi niya basta makuha dahil nakapulupot ito sa water hose at basa ito dahil sa tumutulong tubig. Ang sabi ni Nanay, “Kailangan ko ito.” habang pilit niyang hinihila yung baston na napupuluputan ng water hose. Mukhang ayos at buo pa ang baston. Nahugot niya rin at nag-umpisa ng maglakad gamit ang bastong nakuha sa harapan ng bahay. Nang akma na kaming papaalis ay may lumabas na babae na may hawak na tatlong pamaypay na may ibat ibang kulay, may kulay berde, dilawan at pula na nakabalot pa ng plastic. Iniaabot ng babae sa amin. Seguro naawa dahil naglalakad kami sa gitna ng araw. Sabi ko kay Nanay, “Baka may may-ari ng baston na yan na napulot natin.” Sumagot yung lalaki na nakasalamin na asawa ng babae na lumabas rin bahay nila. Ang sabi ng lalaki, “Sa inyo na yan dahil may nabili na kaming bago.” Nagpasalamat kami sa lalaki. Habang naglalakad kami ni Nanay, hindi namin namamalayan na nakasunod pala sa amin si Indo Pancing, kapatid ni Nanay na pauwi rin. Si Indo Pancing ay nakasuot ng duster na dirty white ang kulay ng damit. May napulot din siya na mga punda ng unan sa daan sa tapat rin ng bahay na kung saan namin napulot ang baston ni Nanay. Ang mga punda ng unan ay marami kaya nakasayad pa ang mga ito sa lupa habang si Indo Pancing ay naglalakad. Ang punda ng unan ay yari sa manipis na tela na parang tela ng kulambo ang ginamit. Ang mga punda ay parisukat Ang hugis na parang pang throw pillow ito at may ibat ibang kulay rin na light mga kulay nila, may berde, pula, asul, at iba pa.

Nauna nang nauna si Nanay sa paglalakad at hindi ko na natanaw. Nakasunod sa kanya si Indo Pancing na may hila-hilang mga punda ng unan. Ang sabi ko, “Nasaan na si Nanay?” Nakita ko sa malayo na nakarating na si Nanay sa tirahan niya. Nakikita ko sa malayo ang bubungan ng bahay na parang bungalow style nito na isang palapag lamang. Nakita ko si Nanay na nasa harapan ng bahay niya at hindi makapasok dahil nakapadlock pala yung gate nito. Isang lalaki na lumabas sa Isang malapit sa bahay ni Nanay sa gawing gilid sila ng bahay parang si Ca Raul at may dala-dalang baril. Tumayo Yung lalaki na naka puting T-shirt sa kabilang gilid ng kalsada at nakaharap sa harapan ng bahay ni Nanay. Para mabuksan ang gate ay itinutok niya yung baril na dala sa kandado para mabuksan lamang ito.

Nagising ako ng pasado ala una ng madaling araw ng Lunes, ika-12 ng Enero, 2026. Pumasok sa isip ko na parehas pala ang araw ng kamatayan nila Nanay at Indo Pancing, magkapatid sila, na natapat sa hindi inaasahang pagkakataon ay sa tuwing Enero 28 ang death anniversary nilang dalawa. Tapos si Nanay ay namatay ng 1:03 ng hapon at ang kaarawan niya ay sa buwan ng Disyembre.

 

Ang Iyong Nanay (Your Mother)

30 Oct

nanay ko

Sa pagdadalantao at pagpapakain sa iyo, ang iyong Nanay ang tumutulong at nag-aalaga sa iyo.

Sa pag-aalaga sa iyo kung ikaw ay magsakit, ang iyong Nanay ang nagmamalasakit sa iyo.

Sa pagmamalasakit sa iyo upang ikaw ay makapag-aral, ang iyong Nanay ang palaging nangangaral.

Sa pangangaral sa iyo upang ikaw ay lumaki ng matiwasay, ang iyong Nanay ang umaalalay at umaagapay.

Sa pag-aagapay sa iyo upang paglabanan ang anumang unos sa buhay, ang iyong Nanay ay nariyan at dumaramay.

Sa pagdamay at pagtulong mo sa kapwa, ang iyong Nanay ay natutuwa sa iyong mga gawi at gawain

Sa iyong mga gawain na kaaya-aya, ang iyong Nanay ay laging masaya sa iyong pinapakita.

Sa iyong pinapakitang sipag at pag-aabot ng kita para sa iyong ama’t ina at pamilya, sa kanilang dalawa ay sadyang napakahalaga.

Sa iyong pagpapahalaga sa pamilya, ang iyong Nanay ang nagtuturo sa iyo, di ba?

Sa iyong pagtuturo saan man, ang pangaral ng iyong Nanay ang hindi mo makalimutan kailanman.

Kailanman, maging sino at saan ka man, hahanapin at susundin mo iyong Nanay

Ang iyong Nanay na mapagmahal, mapagkalinga at mapagbigay sa iyo at sa iyong pamilya

Pamilya na may ningning, saya at sigla kapag mayroon at nariyan ang Nanay.

Kaya, habang ang iyong Nanay ay nabubuhay, buo mong pagmamahal ay nararapat lamang na ibigay sa iyong Nanay.

 

 

Continue reading →

Nanay Magpakailanman (Mother Forever)

8 May

nanay ko (2)

Bago ipanganak (Before Birth)

Nanay (Mother): “Asawa ko! Mukhang manganganak na ako ngayon kasi humihilab na ang tiyan ko.” “Aray”!

(“Hubby, I think I will deliver my baby now because my tummy is aching.” “Ouch”!

Tatay (Father): “Sige, Mahal. Dadalhin kita sa ospital ngayon din”

(“Yes, Dear.  I will bring you to the hospital right now”)

Pagkatapos ng Isang Buwan (After a month)

Sanggol (Infant): (umiiyak) “Whaaaa, whaaaa!”

(crying) “Whaaaa, whaaaa!”

Nanay (Mother): (nagmamadali) “Dito na ako, anak. Pasususuhin na kita.”

(in a hurry) “I am already here, baby to breastfeed you.”

Pagkatapos ng isang taon (After a year)

Anak (Baby): “Nanay, Nanay”

(“Mother, Mother”)

Nanay (Mother): (niyakap) “Wow, ang galing, galing mo naman, anak ko”

(hugged the baby) “Wow, you are so smart, my baby.”)

Pagkatapos ng limang taon (After five (5) years)

Anak (Son/Daughter): “Nanay, masama po ang aking pakiramdam.”

(“Mom, I am not feeling well.”)

Nanay (Mother): “Ipatingin kita sa manggagamot.”

(“Let us see the medical doctor.”)

Pagkatapos ng sampung taon (After ten (10) years)

Anak (Son/Daughter): “Nanay, gusto ko po mamasyal, kumain at makatanggap ng regalo sa kaarawan ko”.

(Mom, I would like to take a walk, dine-in with you and receive a gift on my birthday.”)

Nanay (Mother): “Sige, anak. Bastat maging mabait kang bata ay matutupad ang mga kahilingan mo.”

(Son/Daughter, as long as you will be a good child, your wishes will be granted.”)

Pagkatapos ng labinlimang taon (After fifteen (15) years)

Anak (Son/Daughter): “Nanay, nakatapos na ako ng pag-aaral na may karangalan.” “Maraming salamat po sa inyo.”

(“Mom, I graduated already with flying colors.” “Thank you so much.”)

Nanay (Mother): (napakasaya) “Masayang-masaya ako, anak dahil nakatapos ka na may karangalan.”

(very happy) (“I am very happy that you graduated with flying colors, my son/daughter.”)

Pagkatapos ng limang taon (After five (5) years)

Anak (Son/Daughter): “Nanay, mag-aasawa na po ako.”

(“Mom, I am getting married.)

Nanay (Mother): “Binabati kita at hangad ko ang iyong kaligayan at tagumpay.”

(Congratulations and I wish for your happiness and success.”)

Pagkatapos ng sampung taon (After ten (10) years)

Anak (Son/Daughter): “Nanay, heto na po ang mga apo ninyo.”

(“Mom, Here are your grandchildren.”

Nanay (Mother): “Wow, ang gaganda at ang popogi nila.”

(Wow, they are so pretty and handsome.”)

Pagkatapos ng limampung taon (After fifty (50) years)

Nanay (Mother): (umiiyak) “Matanda na ako at malapit ng mamatay. Ano mang oras ay babalik na ako sa  Diyos. Tangi mong pakatandaan na mahalin at pangalagaan mo ang iyong pamilya tulad ng pagmamahal at pangangalaga ko sa iyo noong ikaw ay bata pa, habang lumalaki hanggang magkaroon ng sariling pamilya.”

(crying) (“I am already old and getting nearer to death. Anytime, I will go back to God.  Just remember, you have to love and care your own family as what I did love and care to you when you were young and getting older until you have your own family.”)

Anak (Son/Daughter): (umiiyak) “Nanay ko na pinakamamahal ko. Kung ang Diyos ang nagbigay ng buhay sa akin, Ikaw, Nanay ko ang nagbigay ng kulay ng buhay ko. Ako ay lubos na nagpapasalamat sa iyo, Nanay, sa lahat ng mga bagay na ipinagkaloob mo sa akin. Wala po kayong katulad. Napakadakila po kayong nanay para sa akin at sa aking pamilya. Hindi lang po, masayang pagbati ng Mother’s Day sa inyo kundi masayang Mother’s Forever sa inyo.”

(crying) (“My beloved Mom. If God gave me life, You, my Mother, gave colors in my life.” I am very thankful to you for all the things that you had given to me. You are incomparable. You are the greatest mother for me and for my family. It is not only the greetings of Mother’s Day to you but also the happiest Mother Forever to you.”)

 

 

 

 

 

 

 

Para sa Dakilang Nanay

16 Oct

Hangarin ko po na mabigyan kayo ng kaginhawaan

Adhikain ko po na kayo ay matulungan

Pinasasalamatan ko po ang iyong pagigigng huwarang ina

Pinagbubunyi ko po ang inyong kadakilaan

Yaman kong taglay ang mga payo po ninyo at pangaral.

Butihing ina ko na walang katulad

Ipinagmamalaki ko po kayo sa buong mundo

Responsableng nanay na hindi matutumbasan

Tama at tuwid lagi ang pinaninindigan at katwiran

Handa ninyo pong harapin ang mga unos sa buhay

Di po kayo sumusuko sa anumang balakid na nararanasan.

Alamat po kayo ng isang lahing Pilipino na makasaysayan

Dakilang ina ko na sadyang mapagmahal, masipag, maunawain at makatarungan

Kaya sampu ng inyo pong pamilya at lahat ng mga nagmamahal sa inyo

Kami po ay buong puso at wagas na nagpapasalamat po sa inyo, Nanay

sa inyo pong kadakilaan bilang isang mabuting ina sa aming lahat.

Ang Iyong Nanay

6 Dec

Nanay at Nato

 

Sa pagdadalantao at pagpapakain sa iyo, ang iyong Nanay ang nag-alaga sa iyo.

Sa pag-aalaga sa iyo kung ikaw ay magsakit, ang iyong Nanay ang nagmamalasakit.

Sa pagmamalasakit sa iyo upang ikaw ay makapag-aral, ang iyong Nanay ang palaging nangangaral.

Sa pangangaral sa iyo upang ikaw ay lumaki ng matiwasay, ang iyong Nanay ang umaalalay at umaagapay.

Sa pag-aagapay sa iyo upang paglabanan ang anumang unos sa buhay, ang iyong Nanay ay nariyan at dumaramay.

Sa pagdamay at pagtulong mo sa kapwa, ang iyong Nanay ay natutuwa sa iyong mga gawain

Sa iyong mga gawain na kaaya-aya, ang iyong Nanay ay masaya sa iyong pinapakita.

Sa iyong mga kita para sa iyong ama’t ina at pamilya, sa kanilang dalawa ay sadyang napakahalaga.

Sa iyong pagpapahalaga sa pamilya, ang iyong Nanay ang nagturo sa iyo, di ba?

Sa iyong pagtuturo saan man, ang pangaral ng iyong Nanay ang hindi mo makalimutan kailanman.

Sino ka man at saan ka man, hanapin at sundin ang iyong Nanay

Kaya, habang ang iyong Nanay ay nabubuhay, buo mong pagmamahal sa kanya ibigay.