A multigenerational family shares a joyful meal beneath glowing lights at an outdoor night market.
Nanaginip ule ako ngayong madaling araw. Napanaginipan ko na isang gabi ay may malaking handaan. Mahaba ang isang lamesa na yari sa kahoy na walang sapin at may dalawang mahabang upuan na yari sa kahoy din sa kabilaan ng lamesa. Maraming kumakain at naroon ang kapatid ko na si Ca Let na nakaupo na malapit na sa dulo ng lamesa. Hindi pa raw ako nakaupo dahil pinapauna ko muna ang mga bisita na makaupo at makakain. Maya-maya ay dumating si Ca Lolly, pinsan namin, na umupo halos tapat ni Ca Let. May dala siyang mga ulam na gulay at isang balot na isda na mga maliliit na tinapa na kasinglaki lamang ng mga toyo pero tinapa ito. Nakabalot ito ng malinaw na plastic sa isang itim na styrofoar. Sabi daw ng kapatid ko na si Ca Let kay Ca Lolly ay “Luma na yan.” na ibig sabihin ni Ca Let ay hindi na ito ligtas kainin dahil luma na yung pagkain. Hindi sumagot si Ca Lolly at inilapag na lang sa lamesa yung ulam na gulay at yung nakabalot na tinapa. Pakiwari ko ay ayaw na niyang ibalik sa kusina at nagugutom na rin siya. Nang makita ni Ca Let ang paglapag ng ulam sa lamesa ay nabanggit niya na lamang na “Bahala ka.”
Nung nakaupo na si Ca Lolly ay umupo na rin ako sa tabi ni Ca Lolly para kumain na katapat sa pagitan naming dalawa si Ca Let na nakabistida ng puti na bagay sa kanya, naka shaggy ang buhok na hanggang leeg niya haba sa likod at may hikaw na ginto sa magkabilang tenga niya na may dangling pa na lumalaylay at kumikinang. Medyo malusog pa si Ca Let at mababanaag sa kutis niya ang kaputian niya.
Katabi ni Ca Let ay may mag asawang Pinoy na bata sa kanya na kumakain din. Hindi sila masyadong marunong mag-Tagalog kasi lumaki sila sa ibang bansa. Habang kumakain si Ca Let ay gusto niya ng bagoong na isda na malapit sa mag-asawa yung sawsawan na nasa platito. Gustong ipaabot ni Ca Let pero mahihiya niya itong sabihin at hindi niya maisalin sa salitang English yung “Bagoong”. Sinabi ko daw kay Ca Let na “Salty fish sauce o Bagoong.” Natawa daw si Ca Let sa akin nung nasabi ko ito ay inabot sa kanya yung sawsawan na bagoong para sa inihaw na bangus na nasa plato niya.
Dahil halos maubos na ang pagkain sa lamesa at ayaw kainin ni Ca Let yung nilapag ni Ca Lolly sa lamesa. Nainis siya sa mga katabi niya na kumakain din na sinandok lahat at inubos ang ulam sa gitna ng lamesa na hindi siya tinirhan. Kaya tumayo si Ca Let at nagpasyang kumuha ng ulam sa kusina.
Sa kusina ay may mga pininsan kami nandoon. Nandoon sa kusina si Ca Bing at napansin ni Ca Bing na parang naiinis na nagsasandok ng ulam si Ca Let na mula sa banga mula sa puting plato na babasagin. Yari sa kahoy ang pinapansandok niya sa ulam sa kusina. Nang makabalik na siya sa upuan at kumakain ay konti na lang kami kumakain. Wala na doon si Ca Lolly.
Nang kumakain na muli si Ca Let ay katapat ko na siya at katabi ko naman ay 2 babae na mukhang mag-ina na Pinoy. Yung ina ay bata sa akin na mga nasa 20’s Ang edad niya at batang babae ay mga walong taong gulang seguro ang edad niya. Pareho silang mahaba ang buhok at nakabistida din na dirty white. Habang kumakain kami ni Ca Let ay lumapit daw si Ca Bing na nagmula siya sa kusina kay Ca Let. Nakangiti si Ca Bing habang nakatayo sa tabi ni Ca Let na nakaupo at kumakain pa. Ang sabi daw ni Ca Bing kay Ca Let na “Napansin ko sa kusina na mukhang galit ka habang nagsasandok ka ng pagkain.” Ang sagot sa kanya ni Ca Let ay “Sukat ba naman sinabihan ako ng katabi ko kanina na, “Ang tanda tanda mo na, nakabaston ka pa.” Tapos nakita ko na nagtawanan na lang silang pareho ni Ca Let at Ca Bing.
Habang kumakain ako ay konti na ang ulam pero maraming kainin. Kumakain daw ako na naka-kamay lamang. Bago ko isubo yung puting puting kanin ay hinuhulma ko muna ito sa aking mga daliri. Masarap kainin yung kaning puti kahit na walang ulam kasi parang malagkit ito. Habang kumakain ay gusto ko uminom ng tubig pero walang tubig sa lamesa at walang malinis na baso sa lamesa puro nagamit na. Kumakain daw ako na walang tubig akong iniinom.
Napansin ko lamesa kahit kami na lang kumakain na apat katao ay walang nagliligpit pa kahit nasa gawing dulo kami ng lamesa. Nandun pa ang mga nagamit na mga malalaking plato na babasagin at kulay puti at baso na babasagin din at malinaw na walang kulay.
Nagising ako ng 5:34 ng umaga ng August 13, 2026. Naalala ko na si Ca Let at Ca Lolly pala ay iisang buwan na kamatayan, Agosto din. Bale namatay sa buwan ng Agosto si Ca Let, August 24, Si Indo Simay, August 25, hindi ko tiyak kung anong eksaktong araw si Ca Lolly, kung hindi ako nagkakamali ay parang last week din siya ng August namatay.
Ipagdasal natin ang kanilang mga kaluluwa. Minsan ang panaginip natin ay nagsisilbing paalala sa atin na hindi natin sila nakakalimutan habang buhay.